Άρθρα για το φάκελο εργασιών μαθητή (portfolios & e-portfolios)

Στη διεθνή βιβλιογραφία ο ορισμός που χρησιμοποιείται για τον φάκελο εργασιών μαθητή (ΦΕΜ-portfolios) προέρχεται από τους Arter & Spandel (1992). Ωστόσο στην προσπάθεια απόδοσης του όρου στα ελληνικά έχουν χρησιμοποιηθεί πλήθος εκφράσεων όπως: Φάκελος, Φάκελος υλικού, Φάκελος εργασιών μαθητή και Portfolios.

Οι Κουλουμπαρίτση & Ματσαγγούρας (2004) προσαρμόζοντας τον ορισμό αναφέρουν ότι: «Ο Φάκελος Εργασιών του Μαθητή (portfolio) αποτελεί συλλογή των έργων ενός μαθητή, τα οποία έχουν επιλεγεί με τη συναίνεσή του και με βάση συγκεκριμένο στόχο. Τα έργα αυτά αποτελούν τεκμήρια για την προσπάθεια, την πρόοδο και την επίδοση του μαθητή σε δεδομένο ή δεδομένα γνωστικά αντικείμενα του αναλυτικού προγράμματος (μεμονωμένα ή συσχετιζόμενα). Η συλλογή πρέπει να περιλαμβάνει το σκεπτικό που αναπτύσσει ο μαθητής καθώς καταβάλει προσπάθεια για να εκπονήσει τις εργασίες, που θα περιληφθούν στο ΦΕΜ, τις οδηγίες του εκπαιδευτικού, τα κριτήρια αξιολόγησης της ποιότητας των έργων και την κριτική του κοινού που έχει κληθεί να μελετήσει και να αξιολογήσει το φάκελο εργασιών».

Με βάση το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο, αλλά και το οραματιζόμενο νέο σχολείο (2010), ο φάκελος εργασιών μαθητή (ΦΕΜ-portfolios) κατέχει μία θέση στις τεχνικές αξιολόγησης σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης (νηπιαγωείο, δημοτικό, γυμνάσιο, λύκειο).

Στην προσπάθεια για την απόκτηση μιας συνολικής εικόνας για τον ΦΕΜ έχουν συγκεντρωθεί ορισμένα ελληνικά άρθρα (κατά χρονολογική σειρά και ηλεκτρονική διαθεσιμότητα) σχετικά με τον ΦΕΜ, αλλά και τον ηλεκτρονικό ΦΕΜ.

Βιβλία

Γεωργούσης, Π. (1998). Η Αξιολόγηση των μαθητών με βάση το φάκελο υλικού: portfolio assessment, μια νέα τάση στην εκπαιδευτική αξιολόγηση. Αθήνα: Δελφοί.

Αποτελεί μία βασική εργασία σχετικά με το ζήτημα, όπου ερμηνεύεται ο σκοπός της χρήσης του ΦΕΜ, παρουσιάζεται η διαδικασία εφαρμογής του ΦΕΜ στα σχολεία με ιδέες και προτάσεις.

Άρθρα

Σταματοπούλου, Ι. (1998). Portfolio – βοηθώντας τους μαθητές μας στην προσωπική και επαγγελματική τους ανάπτυξη. Προσανατολισμός, 3.

Σταματοπούλου, Ι. (1998). Το Portfolio και η εφαρμογή του στο σχολείο. ΕΛΕΣΥΠ, 46-47.

Φωτιάδου, Τ. (2001). Το Portfolio ως μέσον ανάπτυξης δεξιοτήτων των μαθητών: Μια πρόταση, Επιθεώρηση εκπαιδευτικών θεμάτων, 5, 128-138.

Κουλουμπαρίτση, Α., & Ματσαγγούρας, Η. (2004). Φάκελος εργασιών του μαθητή (Portfolio): Η αυθεντική αξιολόγηση στη διαθεματική διδασκαλία, στο Π. Αγγελίδης και Γ. Μαυροειδής (επιμ.), Εκπαιδευτικές Καινοτομίες για το Σχολείο του Μέλλοντος. Αθήνα: Τυπωθείτω, 2004.

Μοσκοφόγλου-Χιονίδου, Μ., Δουκάκης, Σ., & Μαντζανάρης, Κ. (2005). Αξιολόγηση με Φάκελο εργασιών (Portfolio και e-Portfolio). Η Μαθησιακή Αποτίμησή της, Παρουσίαση στο Συνέδριο Εκπαιδευτικές αλλαγές, η παρέμβαση του εκπαιδευτικού και του σχολείου, 8-10 Απριλίου 2005, Πάτρα

Δουκάκης, Σ. (2006). Η συνεισφορά των φακέλων εργασιών (portfolios) και των e-portfolios στη διδασκαλία Μαθηματικών εννοιών στο Λύκειο, στο Β. Κατσαργύρης, Ε. Παναγιώτου, Α. Δέμης, Χ. Μηλιώνης, Ι. Ζάχος, Ι. Λυγάτσικας, & Ε. Καραγκούνη (Επιμ.) Πρακτικά Επιστημονικής Ημερίδας Η Διδασκαλία των Μαθηματικών στο Λύκειο, (σ. 115-122), Βαρβάκειος Σχολή, Αθήνα.

Bιτσιλάκη-Σορωνιάτη, Χ., Γκασούκα, Μ., Φώκιαλη, Π., Χιονίδου-Μοσκοφόγλου, Μ., Βασιλειάδης, Α., Ευθυμίου, Η., Δουκάκης, Σ., Ζυμπίδης, Δ., & Σιωμάδης, Β. (2007). Μελέτη με θέμα: «Τήρηση φακέλου εργασιών μαθητή – αξιολόγηση». Αθήνα: Οργανισμός Επιμόρφωσης Εκπαιδευτικών.

Τσακίρη, Δ., Καπετανίδου Μ., Τσατσαρώνη, Ά., Κούρου, Μ., Μαυρίκης, Γ., Δημόπουλος, Κ., Τζιμογιάννης, Α., Σιόρεντα, Α., Χατζηνικήτα, Β., & Αναγνωστοπούλου, Κ. (2007). Σύγχρονες Διδακτικές Προσεγγίσεις για την Ανάπτυξη Κριτικής – Δημιουργικής Σκέψης για τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Αθήνα: Οργανισμός Επιμόρφωσης Εκπαιδευτικών.

Αρβανίτης, Ν. (2007). Ο φάκελος υλικού (portfolio) ως μέσο εναλλακτικής και αυθεντικής παιδαγωγικής αξιολόγησης του μαθητή, Επιστημονικό Βήμα, 6.

Σοφός, Α., & Λιάπη, Β. (2007). Η Σημασία των Νέων Τεχνολογιών και της Εννοιολογικής Χαρτογράφησης στη Δημιουργία Ενός Ψηφιακού Φακέλου Εργασιών του Μαθητή (E-Portfolio): Μια Νέα Πρόκληση, 4ο Πανελλήνιο Συνέδριο 2ου των εκπαιδευτικών για τις ΤΠΕ «Αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας στη Διδακτική Πράξη», 4-6 Μαΐου 2007, Σύρος.

Βαρσαμίδου, Α., & Ρές, Γ. (2007). Αυθεντική αξιολόγηση/ αξιολόγηση βάσει φακέλου: Μια δυναμική & ευέλικτη αξιολογική πρόταση στην υποχρεωτική εκπαίδευση, 2ο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Γλώσσα, Σκέψη και Πράξη στην Εκπαίδευση, 19-21 Οκτωβρίου 2007, Ιωάννινα.

Λουκέρης, Δ., Μαντάς, Π., & Μέλλα, Α. (2010). Το χαρτοφυλάκιο επιδόσεων και δραστηριοτήτων του μαθητή (portfolio) ως εναλλακτικός τρόπος αξιολόγησής του, Μέντορας, 12, 77-86.

Κόνσολας, Μ.Ν. (2010). Η αξιολόγηση των νηπίων στο πλαίσιο της διδακτικής πράξης: Μια προσέγγιση με βάση το φάκελο εργασιών του μαθητή (portfolio), 10ο Πανελλήνιο Μετεκπαιδευτικό Συνέδριο Παιδαγωγών Προσχολικής Ηλικίας, Θεσσαλονίκη 15 – 17 Ιανουαρίου 2010 με θέμα:«Η αξιολόγηση και η έρευνα δράσης, σημαντικά εργαλεία για την ποιότητα και την ανανέωση των παιδαγωγικών πρακτικών».

Ρεκαλίδου, Γ., Ζάνταλη, Θ., & Σοφιανίδου, Μ. (2010). Η αξιολόγηση στο Νηπιαγωγείο. Πιλοτική εφαρμογή ενός Σχεδίου Αξιολόγησης και Αυτοαξιολόγησης με βάση τον Φάκελο Εργασιών. Επιθεώρηση Εκπαιδευτικών Θεμάτων, 16, 22-38.

Καπετανίδου, Μ. (2010). Το Portfolio Γλωσσικής Αγωγής, ως πρακτική αξιολόγησης του μαθητή στα εκπαιδευτικά προγράμματα γλωσσικής υποστήριξης και γραμματισμού αλλοδαπών μαθητών. Εφαρμοσμένη Παιδαγωγική, Περιοδική Ηλεκτρονική Έκδοση του Ελληνικού Ινστιτούτου Εφαρμοσμένης Παιδαγωγικής και Εκπαίδευσης (ΕΛΛ.Ι.Ε.Π.ΕΚ.), 1.

Παπαθανασίου, Γ. Α., & Μανούσου, Ε. (2011). Ο Ψηφιακός Φάκελος Μαθητή (Ψ.Φ.Μ.) ως εργαλείο εφαρμογής συμπληρωματικής εξ αποστάσεως σχολικής εκπαίδευσης, 6th International Conference in Open & Distance Learning, November 2011, Loutraki, Greece.

Νικολού, Α., & Γεωργόπουλος, Α. (2012). Εγκατάσταση και Αξιοποίηση του ηλεκτρονικού χαρτοφυλακίου Mahara στην Εκπαιδευτική Διαδικασία. Στο Α. Λούβρης, Στ. Πανώργιος & Σπ. Φατούρος (Επιμ.), Πρακτικά 6ου Πανελληνίου Συνεδρίου Καθηγητών Πληροφορικής, με θέμα «Πληροφορική και νέο σχολείο», Πάτρα.

Κατσαρού, Ε. (2012). Ερευνητική εργασία και αξιολόγηση του μαθητή με τη χρήση του portofolio, Ημερίδα με θέμα «Ερευνητικές Εργασίες: Καλές πρακτικές προγραμματισμού και υλοποίησης«, 3ο Γυμνάσιο Ρεθύμνου, Σάββατο, 28 Ιανουαρίου 2012.

Τσούτσου, Δ., & Μπέρτσου, Σ. (2013). Πειραματική Μελέτη για την Αξιοποίηση του Ηλεκτρονικού Φακέλου Επιτευγμάτων (E-Portfolio) στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση, 7ο Πανελλήνιο Συνέδριο Καθηγητών Πληροφορικής, «Η Πληροφορική στην Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση – Προκλήσεις και Προοπτικές», Θεσσαλονίκη.

Διπλωματικές Εργασίες

Τα τελευταία χρόνια έχει εκπονηθεί ένα πλήθος διπλωματικών εργασιών για το ζήτημα των portfolios και e-portfolios:

Γαλανού, Α. (2007). Ηλεκτρονικός Φάκελος Μαθητή eportfolio, Διπλωματική Εργασία στο πλαίσιο του Μεταπτυχιακού Διπλώματος Σπουδών στην Διδακτική της Τεχνολογίας και τα Ψηφιακά Συστήματα, Πανεπιστήμιο Πειραιώς, Τμήμα Διδακτικής της Τεχνολογίας και Ψηφιακών Συστημάτων.

Παπαχαραλάμπους, Π. (2008). Υποστήριξη τηλεκπαίδευσης με χρήση ePortfolio, Διπλωματική Εργασία στο πλαίσιο του Μεταπτυχιακού Διπλώματος Σπουδών στην Πληροφορική με εξειδίκευση στη Κατεύθυνση «Τεχνολογίες Πληροφορίας & Επικοινωνιών στην Εκπαίδευση», Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Τμήμα Πληροφορικής.

Στυλιανού, Μ. (2008) . Η αυτοαξιολόγηση των μαθητών/τριών με βάση το Φάκελο Εργασιών (Portfolio assessment), ως μέσο ανάπτυξης επικοινωνιακών δεξιοτήτων και ειδικότερα κατανόησης και παραγωγής γραπτού λόγου, Διπλωματική Εργασία στο πλαίσιο του Μεταπτυχιακού Διπλώματος Σπουδών στις επιστήμες της γλώσσας και της επικοινωνίας, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Διατμηματικό πρόγραμμα.

Δημουλάς, Χ. (2010). Εργαλεία Δημιουργίας και Διαχείρισης Ηλεκτρονικών Φακέλων Επιτευγμάτων Μαθητών (e-Portfolios), Διπλωματική Εργασία στο πλαίσιο του Μεταπτυχιακού Διπλώματος Σπουδών στην Διδακτική της Τεχνολογίας και τα Ψηφιακά Συστήματα, Πανεπιστήμιο Πειραιώς, Τμήμα Διδακτικής της Τεχνολογίας και Ψηφιακών Συστημάτων.

Παρούτσας, Δ. Κ. (2011). Ο Φάκελος Εργασιών Μαθητή ως μέσο αυθεντικής αξιολόγησης στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση, Διπλωματική Μεταπτυχιακή Εργασία στο πλαίσιο του Μεταπτυχιακού Προγράμματος Σπουδών με τίτλο: Σπουδές στην Εκπαίδευση, Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο.

Τσούτσου, Δ. (2011). Αξιοποίηση των ηλεκτρονικών φακέλων επιτευγμάτων e-portfolios για την υποστήριξη του διαθεματικού προγράμματος σπουδών στην ελληνική πρωτοβάθμια εκπαίδευση, Διπλωματική Εργασία στο πλαίσιο του Μεταπτυχιακού Διπλώματος Σπουδών στην Διδακτική της Τεχνολογίας και τα Ψηφιακά Συστήματα, Πανεπιστήμιο Πειραιώς, Τμήμα Διδακτικής της Τεχνολογίας και Ψηφιακών Συστημάτων.

Αλεξίου, Α. (2011). E-portofolio: αυτορρυθμιζόμενη μάθηση, Διπλωματική Εργασία στο πλαίσιο του Μεταπτυχιακού Διπλώματος Σπουδών στην Διδακτική της Τεχνολογίας και τα Ψηφιακά Συστήματα, Πανεπιστήμιο Πειραιώς, Τμήμα Διδακτικής της Τεχνολογίας και Ψηφιακών Συστημάτων.

Σωτηρόπουλος, Γ. (2012). Αξιοποίηση Ηλεκτρονικής Μάθησης με εξειδικευμένα σενάρια χρήσης του συστήματος Mahara στην Ιατρική Εκπαίδευση, Διπλωματική Εργασία, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, Σχολή Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών Τομέας Συστημάτων Μετάδοσης Πληροφορίας.

Φωτοπούλου, Χ. (2012). Το ePortfolio ως εκπαιδευτικό εργαλείο στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση, Διπλωματική Εργασία στο πλαίσιο του Μεταπτυχιακού Διπλώματος Σπουδών στην Διδακτική της Τεχνολογίας και τα Ψηφιακά Συστήματα, Πανεπιστήμιο Πειραιώς, Τμήμα Διδακτικής της Τεχνολογίας και Ψηφιακών Συστημάτων.

Δενδρινός, Ν. (2012). Δημιουργία και Διαχείριση Ηλεκτρονικών Φακέλων Επιτευγμάτων Μαθητών (e-Portfolios) με το Εργαλείο Ανοιχτού Λογισμικού Mahara, Διπλωματική Εργασία στο πλαίσιο του Μεταπτυχιακού Διπλώματος Σπουδών στην Διδακτική της Τεχνολογίας και τα Ψηφιακά Συστήματα, Πανεπιστήμιο Πειραιώς, Τμήμα Διδακτικής της Τεχνολογίας και Ψηφιακών Συστημάτων.

Στυλιανού, Μ. (2013). Ψηφιακός φάκελος εργασιών (ePortfolio Assessment), Μεταπτυχιακή Διατριβή στα Πληροφοριακά Συστήματα, Ανοικτό Πανεπιστήμιο Κύπρου.

Σελίδες στο διαδίκτυο

Οικονόμου, Β. (2009). e-portfolios. Πρόκειται για ένα άρθρο που επιχειρεί να αναδείξει τα e-portfolios και να εξηγήσει την μετάβαση από τον ΦΕΜ στο ΗΦΕΜ.

2 σχόλια στο “Άρθρα για το φάκελο εργασιών μαθητή (portfolios & e-portfolios)”

  1. ax Says:

    ΕΥΧΑΡΙΣΤΟΥΜΕ ΠΟΛΥ ΠΟΥ ΠΑΡΕΧΕΤΕ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΤΟ ΥΛΙΚΟ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ. ΕΙΝΑΙ ΠΟΛΥ ΧΡΗΣΙΜΟ.

  2. GB Says:

    Αν και εμφανίζεται μία νέα μορφή με την οποία οι μαθητές συγκεντρώνουν το υλικό τους, φαίνεται ότι εκτός των άλλων προσπαθούμε να έχουμε μία εικόνα που πιθανώς να «στιγματίζει» τον μαθητή και να μην συνεισφέρει στη μάθησή του.


Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s


Αρέσει σε %d bloggers: